Ürgüp'ün Yaşayan Tarihi Son Kitabını Anlattı

Ona Ürgüp'ün yaşayan Tarihlerinden birisi desek yanıltmış olmayız sizi.Yazar,Öğretmen  ama en önemlisi Ürgüp'ün gelişimi ve bugüne kadar gelmesinin canlı şahitlerinden birisi o.Ürgüp ile ilgili bir çok kitap yazmış emekli öğretmen ve  yazar Mustafa Kaya’dan bahsediyoruz.Kaya son kitabında İnsanalrın asık suratlarını tebessüm ettrebilmek adına ''Ürgüp Mizah Kİtabını'' çıkardı.Bu kitap ve Ürgüp'ün gelişim sürecini ise www.nehabernevsehir.com köşe yazarlarından Gamze Toybıyık Kaya'ya anlattı.İşte Bu eşszi söyleşinin tamamı... Gamze TOYBIYIK KAYA'nın Söyleşisi... ÜRGÜP MİZAHI KİTABI ÇIKTI Ürgüp ile ilgili bir çok kitap yazmış emekli öğretmen ve  yazar Mustafa Kaya’nın son kitabı Ürgüp Mizahı çıktı. Bizler de kitap ile ilgili merak ettiklerimizi kısa bir söyleşide kendisine sorduk. Halkbilim ve sanat tarihi konularında bölge ile ilgili yüze yakın makaleniz ve 13 yayınlamış kitabınız bulunuyor. Son kitabınız “ Ürgüp Mizahı”ını yazmak nereden aklınıza geldi? Diğer derlemeleri yaparken aklıma geldi. Ortaokuldan beri Ürgüp Halkbilim ürünleri derliyorum. Folklor derlemelerinin içerisindeki notlarımda fıkra gibi anılar da vardı.40 sene içerisinden derlediğim fıkralar, garip vakalar hiciv, taşlamalar ve şakalar sayesinde bu mizah kitabı çıktı.  Önsözde “Fıkraların belli motifleri vardır" demişsiniz. Buradaki motiften biraz bahseder misiniz? Türkü ve koşmalardaki ezgilerle, halı, kilim motiflerinde olduğu gibi fıkra motifleri de bölgesel olarak ortaklık gösterebilir. Temel esprinin diğer bölge ve ülkelerde de kullanılmış olmasıdır. Motiften kastımız anlatılandaki nüktedir aslında. Kişi ve yer adları değiştirilip aynı nükteyi başka bir bölgede duymak mümkündür. Bu da fıkraların çoğunun ortak motifler etrafında geliştiğini göstermektedir. Bu da fıkranın bir eğitim aracı olduğunun delilidir. Ürgüp fıkra tiplerini dörde ayırmışsınız. Bununla sınırlı mı yoksa daha da var mıdır? Belki daha fazladır. Benim derlediklerimi ayırdım. Örneğin İldeş köyünde çok fıkra olduğu için İldeş Köyü fıkraları şekilde ayrı bir başlık açtım.  Alaman İsmail gerçek bir kişi fakat ildeş fıkları  kadar çok değildi. Derlemekte geç kaldığımız için de bulamamış olabiliriz. Üçüncüsü ise Ürgüp’ün deli olarak isim taktığı kişilere atfedilen nükteler. Dördüncüsü ise d. Mehmet Anıları Kitaba Müstehcen ve sakıncalı olduğu için alamadığım bir çok Ürgüp fıkrası da vardı. Eskiden insanların kendi aralarında fıkra anlatmasının temel sebebi neydi? Eskiden teknoloji bu kadar ilerlemiş değildi. İletişim vasıtası yoktu. Kahvehaneye toplanan insanlar o günün yorgunluklarını bu fıkralar ile atmışlar. Fıkralar köydeki samimiyetin gelişmesinde önemli etken olmuşlar. İkinci olarak bu nükteler  toplumsal barışı sağladı. Güvenliğin devletçe değiil kendi aralarında sağlandığı dönemlerde duyguların paylaşımı hoşgörü ortamının temininde bu anı-olayların azımsanamaz katkısı vardı. Eskiden bu fıkraları belirli kişiler tarafından mı  anlatılırmış? Burada esas unsur defçi kadınlar. Ürgüpte bir olay olmuş. Hemen koş Ortasahara git ,orda manici kadınlar türkü yapar, al gel. Derlermiş. Buradan anlaşılıyor ki eğitimin yaygın olmadığı yerlerde fıkralar eğitim aracı oluyor. Kitapta sadece fıkralar yok. Başka neler var.? Garip vakalar, hiciv, taşlamalar ve şakalar da var. Almadığımız alaylar var. Ürgüp gülmeceleri de var. Gülmeceye girmeyen nükteler de var.  Ürgüp kelimeleri geçiyor mu? O ayrı bir çalışma olarak kelimler, deyimler ve  atasözleri halinde üç cilt olarak yayınlanacak. Toplanmış derlenmiş halde. Hepsi Ürgüple ilgili.  Kitabınızın sunusu Abdulkadir Akdeniz yapmış. Sponsorunuz mu? Birçok kitabımın sponsoru Abdulkadir Akdenizdir. Kitabınızın basımında ya da dağıtımında başka destek aldınız mı? Örneğin belediyelerden kaymakamlıktan? Başka herhangi bir destek almadım. Maalesef belediye kaymakamlık destek olmadı. Ama tebrik telefonları geldi.  Bölgeyi iyi tanıyan biri olarak Ürgüp mizahını turizm ile nasıl ilişkilendirirsiniz? Turizmde halk mizahının kullanılması makalesini yazmıştım. Gezgin gruplarını Kapadokya’nın turistik yerlerinde dolaştırırken otobüste bazı köylerin yanından geçtiğimizde o yerleşimlerle ilgili vuku bulmuş olayları fıkra gibi anlatıyordum. Turist gruplarının fevkalade hoşuna gidiyordu. Örneğin Hacıbektaş’tan gelirken Bektaşi fıkraları anlatıyorum. Bu hem o yöreyi görüp hem yöre insanın iç güzelliğini anlamalarına sebep oluyordu. Özünü karakterini ortaya çıkartıyordu. Aslında fıkralar yöre halkının karakterini dokusunu mizacını da ortaya seriyor diyebilir miyiz? İnsanların huylarını saflıklarını ortaya çıkarıyor. İç Anadolu insanın özelliklerinin bir parçasını fıkralarda görebilirsiniz. Kitabı temin edip okusalar iyi olacak. O zaman eksiklerini görürüz. Zaman içinde eklemeler olur. Sonradan tekrar basımda geliştirilir. Aslında folklor ürünlerinin hepsinin geliştirilmesi gerekir. Turizm dışında da bir kültür olması bir bölge için çok  önemli. İnsanların karakterlerini huylarını ilişkilerini çok güzel şekilde ortaya koyuyor.